आर्थिक अडचणींमुळे देशातील एकाही गुणवंत विद्यार्थ्याला उच्च शिक्षणापासून वंचित राहावे लागू नये, यासाठी केंद्र सरकारने ‘पीएम विद्यालक्ष्मी योजना’ सुरू केली आहे.
या महत्त्वाकांक्षी योजनेअंतर्गत देशातील नामांकित शैक्षणिक संस्थांमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना कोणत्याही गॅरेंटरशिवाय (जामीनदार) आणि तारण न ठेवता 7.5 लाख रुपयांपर्यंतचे शैक्षणिक कर्ज उपलब्ध करून दिले जात आहे. डिजिटल इंडियाच्या धर्तीवर यासाठी एक विशेष केंद्रीय पोर्टल देखील सुरू करण्यात आले आहे, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना थेट घरबसल्या कर्जासाठी अर्ज करता येणार आहे.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये
या योजनेची रचना अशा प्रकारे करण्यात आली आहे की, मध्यमवर्गीय आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणाचा खर्च पेलता येईल.. PM Vidyalaxmi Scheme
विनातारण आणि विनाजामीनदार कर्ज : 7.5 लाख रुपयांपर्यंतच्या शैक्षणिक कर्जासाठी पालकांना कोणतीही मालमत्ता गहाण ठेवण्याची किंवा जामीनदार देण्याची गरज नाही. या कर्जाची 75 टक्के हमी स्वतः केंद्र सरकार बँकांना देते.
व्याजात 3 टक्के सवलत : ज्या कुटुंबांचे वार्षिक उत्पन्न 8 लाख रुपयांपेक्षा कमी आहे, अशा विद्यार्थ्यांच्या 10 लाख रुपयांपर्यंतच्या कर्जावर सरकार ‘मोरेटोरियम कालावधी’ (शिक्षण चालू असेपर्यंत आणि त्यानंतरचे 1 वर्ष) दरम्यान 3 टक्के व्याज सवलत देणार आहे.
860 सर्वोच्च संस्थांचा समावेश : एनआयआरएफ (NIRF) रँकिंगमध्ये अव्वल असलेल्या देशातील 860 उच्च दर्जाच्या शैक्षणिक संस्थांमध्ये (उदा. IIT, IIM, AIIMS, केंद्रीय विद्यापीठे) प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांनाच या योजनेचा लाभ घेता येईल.
परतफेडीसाठी मोठा कालावधी : शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर विद्यार्थ्यांना नोकरी शोधण्यासाठी आणि स्वतःच्या पायावर उभे राहण्यासाठी वेळ दिला जातो. कर्ज परतफेडीसाठी तब्बल 15 वर्षांपर्यंतचा दीर्घ कालावधी मिळतो. PM Vidyalaxmi Scheme
अर्जासाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे
ऑनलाइन अर्ज भरण्यास सुरुवात करण्यापूर्वी विद्यार्थ्यांनी कागदपत्रे डिजिटल स्वरूपात तयार ठेवावीत.
विद्यार्थ्याचे व पालकांचे आधार कार्ड आणि पॅन कार्ड.
10 वी आणि 12 वी च्या मूळ गुणपत्रिका.
प्रवेश परीक्षेचा निकाल (उदा. JEE, NEET, CET इ.).
महाविद्यालयाचे अधिकृत प्रवेश पत्र.
शैक्षणिक शुल्काचे संपूर्ण विवरणपत्र.
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न दर्शवणारे सक्षम प्राधिकरणाचे प्रमाणपत्र. PM Vidyalaxmi Scheme
अशी आहे ऑनलाइन अर्ज करण्याची स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया
पीएम विद्यालक्ष्मी योजनेचा लाभ घेण्यासाठी विद्यार्थ्यांना बँकेच्या वाऱ्या करण्याची गरज नाही. संपूर्ण प्रक्रिया संपूर्णपणे ऑनलाइन आणि कागदविरहित आहे. PM Vidyalaxmi Scheme
सर्वप्रथम योजनेच्या अधिकृत PM-Vidyalaxmi Portal या वेबसाइटवर जा.
मुख्य पानावर असलेल्या ‘Student Login’ वर क्लिक करा. जर तुम्ही नवीन वापरकर्ते असाल, तर ‘Register’ किंवा ‘Create an Account’ वर क्लिक करून आपले नाव, ईमेल आणि मोबाईल नंबर भरून नोंदणी करा.
तुमच्या मोबाईलवर आणि ईमेलवर आलेला ओटीपी (OTP) प्रविष्ट करून तुमचे खाते सक्रिय (Activate) करा आणि लॉग इन करा.
लॉग इन केल्यानंतर ‘Apply for Education Loan’ या पर्यायावर क्लिक करा. येथे उघडणाऱ्या ‘Common Education Loan Application Form’ (CELAF) मध्ये आपली वैयक्तिक माहिती, शैक्षणिक पात्रता आणि कौटुंबिक उत्पन्नाचा तपशील अचूक भरा.
आवश्यक असलेली सर्व कागदपत्रे ठरवून दिलेल्या साईझमध्ये अपलोड करा. त्यानंतर पोर्टलवर उपलब्ध असलेल्या बँकांच्या सूचीमधून तुमच्या आवडीची बँक आणि कर्जाची योजना निवडा.
संपूर्ण फॉर्म पुन्हा एकदा तपासून घ्या आणि ‘Submit’ बटणावर क्लिक करा. अर्जाची पडताळणी झाल्यानंतर बँक थेट तुमच्या कॉलेजच्या खात्यात फीची रक्कम जमा करेल. PM Vidyalaxmi Scheme
पीएम विद्यालक्ष्मी योजना ही देशातील हुशार आणि महत्वाकांक्षी विद्यार्थ्यांसाठी एक सुवर्णसंधी आहे. आर्थिक परिस्थिती बेताची असली तरीही केवळ गुणवत्तेच्या जोरावर विद्यार्थ्यांना आता देशातील सर्वोत्तम महाविद्यालयांमध्ये आपले उच्च शिक्षणाचे स्वप्न पूर्ण करता येणार आहे. पात्र विद्यार्थ्यांनी वेळेत अधिकृत पोर्टलवर जाऊन आपला अर्ज सादर करावा. PM Vidyalaxmi Scheme