आजच्या काळात विमान वाहतूक क्षेत्र झपाट्याने वाढत असून, तरुणांसाठी करिअरच्या अनेक संधी निर्माण होत आहेत. विशेष म्हणजे, केवळ १२ वी पास असलेल्या उमेदवारांसाठीही विमानतळावर आकर्षक पगाराच्या नोकऱ्या उपलब्ध होत आहेत.
आजच्या काळात विमान वाहतूक क्षेत्र झपाट्याने वाढत असून, तरुणांसाठी करिअरच्या अनेक संधी निर्माण होत आहेत. विशेष म्हणजे, केवळ १२ वी पास असलेल्या उमेदवारांसाठीही विमानतळावर आकर्षक पगाराच्या नोकऱ्या उपलब्ध होत आहेत. त्यामुळे कमी शिक्षणातही चांगल्या करिअरची संधी शोधणाऱ्यांसाठी हे क्षेत्र मोठी संधी ठरत आहे. विमानतळावर विविध प्रकारच्या नोकऱ्या उपलब्ध असतात. यामध्ये ग्राऊंड स्टाफ, केबिन क्रू, एअरपोर्ट ऑपरेशन स्टाफ, सिक्युरिटी आणि टेक्निकल अशा अनेक विभागांचा समावेश होतो. प्रत्येक विभागात वेगवेगळ्या जबाबदाऱ्या आणि कौशल्यांची गरज असते.
ग्राऊंड स्टाफचे काम प्रवाशांना मदत करणे, चेक-इन प्रक्रिया पूर्ण करणे, बोर्डिंग पास देणे आणि आवश्यक माहिती पुरवणे हे असते. प्रवाशांना कोणतीही अडचण आल्यास ते थेट ग्राऊंड स्टाफशी संपर्क साधतात. त्यामुळे या कामासाठी चांगले संवाद कौशल्य आवश्यक असते. केबिन क्रू हे विमानाच्या आत काम करणारे कर्मचारी असतात. प्रवासादरम्यान प्रवाशांची सुरक्षितता आणि सोय यांची जबाबदारी त्यांच्यावर असते. उड्डाणापूर्वी सूचना देणे, प्रवासात जेवण व इतर सेवा देणे ही त्यांची प्रमुख कामे असतात. या क्षेत्रात काम करण्यासाठी आत्मविश्वास आणि चांगले व्यक्तिमत्त्व महत्त्वाचे ठरते.
एअरपोर्ट ऑपरेशन स्टाफ विमानतळावरील सर्व कामकाज सुरळीत चालते की नाही याची काळजी घेतात. विमानांचे टेकऑफ आणि लँडिंग याचे नियोजन करणे, सुरक्षा नियमांचे पालन होत आहे का हे पाहणे, ही त्यांची जबाबदारी असते. सिक्युरिटी स्टाफ प्रवाशांची आणि त्यांच्या सामानाची तपासणी करून विमानतळाची सुरक्षा सुनिश्चित करतात. तांत्रिक क्षेत्रात इंजिनिअर आणि एअर ट्रॅफिक कंट्रोलर यांचा समावेश होतो. इंजिनिअर विमानांची देखभाल करतात, तर एअर ट्रॅफिक कंट्रोलर विमानांच्या हालचाली नियंत्रित करतात. या पदांसाठी उच्च शिक्षण आवश्यक असते.
विमानतळावर नोकरी मिळवण्यासाठी उमेदवारांनी १२ वी किंवा पदवी पूर्ण केल्यानंतर एव्हिएशन संबंधित कोर्स करणे फायदेशीर ठरते. ‘एअरपोर्ट मॅनेजमेंट’, ‘ग्राऊंड स्टाफ सर्व्हिसेस’ किंवा ‘एव्हिएशन हॉस्पिटॅलिटी’ यांसारखे अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. याशिवाय, इंग्रजीचे ज्ञान, चांगले संवाद कौशल्य, आत्मविश्वास आणि संगणकाचे प्राथमिक ज्ञान असणे आवश्यक आहे. नोकरीसाठी अर्ज करण्यासाठी विमान कंपन्यांच्या अधिकृत वेबसाइट्सवरून किंवा भरती जाहिरातींमधून अर्ज करता येतो. काही पदांसाठी सरकारी परीक्षा देखील द्यावी लागते.
पगाराच्या बाबतीतही हे क्षेत्र आकर्षक आहे. ग्राऊंड स्टाफला साधारण २० ते ४० हजार रुपये, केबिन क्रूला २५ हजार ते १ लाख रुपये, तर ऑपरेशन स्टाफला ३० ते ६० हजार रुपये पगार मिळू शकतो. एअर ट्रॅफिक कंट्रोलर सारख्या पदांसाठी पगार १.५ लाख रुपयांपर्यंत जाऊ शकतो. विमानतळावरील नोकऱ्या या चांगल्या पगारासह करिअरमध्ये प्रगतीची मोठी संधी देणाऱ्या आहेत. योग्य कौशल्ये आणि प्रशिक्षण घेतल्यास तरुणांसाठी हे क्षेत्र उज्ज्वल भविष्य घडवू शकते.