महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (एसटी) लाखो प्रवाशांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. राज्यातील महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि अमृत ज्येष्ठ नागरिक प्रवाशांना 1 ऑगस्ट 2026 पासून एनसीएमसी (नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड) स्मार्ट कार्ड बंधनकारक करण्यात येणार आहे.
परिवहन मंत्री तथा एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी ही माहिती दिली असून, या निर्णयामुळे एसटीच्या प्रवासी सेवांमध्ये अधिक पारदर्शकता, सुलभता आणि डिजिटल व्यवहारांना चालना मिळणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
राज्यभर स्मार्ट कार्ड नोंदणी मोहिमेला वेग
राज्य सरकारच्या या महत्त्वाकांक्षी उपक्रमाला नागरिकांकडून मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. परिवहन विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, आतापर्यंत राज्यातील सुमारे 51 लाख नागरिकांनी एनसीएमसी स्मार्ट कार्डसाठी नोंदणी केली आहे. यापैकी जवळपास 25 लाख स्मार्ट कार्ड कार्यान्वित करण्यात आली आहेत.
उर्वरित नोंदणीकृत लाभार्थ्यांची कार्डे सुरू करण्याची प्रक्रिया वेगाने सुरू असून संबंधितांनी कोणताही विलंब न करता आवश्यक कागदपत्रे पूर्ण करून कार्ड सक्रिय करून घ्यावीत, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
4 हजारांहून अधिक वितरण केंद्रे कार्यरत
स्मार्ट कार्ड वितरण प्रक्रियेत कोणतीही अडचण येऊ नये यासाठी राज्यभरात 4 हजारांहून अधिक वितरण केंद्रे सुरू करण्यात आली आहेत. ग्रामीण तसेच शहरी भागातील नागरिकांना सहजपणे कार्ड उपलब्ध व्हावे यासाठी ही केंद्रे सक्रियपणे काम करत आहेत.
विशेषतः महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांना लांब अंतराचा प्रवास करून कार्ड मिळवण्याची गरज भासू नये, यासाठी जिल्हा आणि तालुका स्तरावरही वितरण व्यवस्था मजबूत करण्यात आली आहे.
गैरव्यवहार करणाऱ्यांवर कठोर कारवाईचा इशारा
एनसीएमसी स्मार्ट कार्ड वितरण प्रक्रियेत कोणताही गैरव्यवहार सहन केला जाणार नाही, असा स्पष्ट इशारा परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी दिला आहे.
विहित शुल्कापेक्षा जास्त रक्कम आकारून स्मार्ट कार्डची विक्री करणाऱ्या केंद्रांवर कठोर कारवाई केली जाईल. अशा केंद्रांचा परवाना तत्काळ रद्द करण्यात येईल, तसेच संबंधितांविरोधात आवश्यक प्रशासकीय कारवाई करण्यात येणार असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
स्मार्ट कार्डमुळे काय होणार फायदा?
महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि अमृत ज्येष्ठ नागरिकांना शासनाच्या विविध प्रवासी सवलतींचा लाभ अधिक पारदर्शक आणि सुरळीतपणे मिळावा, हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. याशिवाय तिकीट वितरण प्रक्रियेत डिजिटल प्रणालीचा वापर वाढेल, प्रवाशांची माहिती अधिक सुरक्षित राहील आणि एसटीच्या सेवा व्यवस्थापनात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर होईल.
एनसीएमसी स्मार्ट कार्डमुळे प्रवाशांना तिकीट खरेदी, सवलतींची पडताळणी आणि प्रवास व्यवस्थापन अधिक सोपे होणार आहे. भविष्यात सार्वजनिक वाहतुकीच्या विविध सेवांमध्येही या कार्डचा वापर वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
1 ऑगस्टपूर्वी प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन
1 ऑगस्ट 2026 पासून हा नियम लागू होणार असल्याने महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि अमृत ज्येष्ठ नागरिकांनी वेळेत एनसीएमसी स्मार्ट कार्ड प्राप्त करून ते कार्यान्वित करून घ्यावे, असे आवाहन परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी केले आहे.
राज्यातील लाखो लाभार्थ्यांसाठी हा निर्णय महत्त्वाचा ठरणार असून एसटी प्रवास अधिक डिजिटल, पारदर्शक आणि सुलभ करण्याच्या दिशेने हे एक मोठे पाऊल मानले जात आहे.