आजच्या काळात घर खरेदी, शिक्षण, व्यवसाय सुरू करणे, वाहन खरेदी किंवा वैद्यकीय खर्च भागवण्यासाठी अनेकजण कर्जाचा आधार घेतात. योग्य नियोजन करून घेतलेले कर्ज आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यास मदत करते. मात्र पुरेशी माहिती न घेता कर्ज घेतल्यास भविष्यात आर्थिक अडचणी निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे कर्ज घेण्यापूर्वी काही महत्त्वाच्या बाबी समजून घेणे आवश्यक आहे.
सर्वप्रथम, कर्जाची रक्कम आपल्या गरजेनुसारच ठरवा. गरजेपेक्षा जास्त कर्ज घेतल्यास मासिक हप्त्याचा (EMI) भार वाढतो आणि इतर खर्चाचे नियोजन बिघडू शकते. त्यामुळे आपल्या मासिक उत्पन्नानुसारच कर्ज घ्यावे.
कर्ज घेताना व्याजदराची तुलना करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. वेगवेगळ्या बँका आणि वित्तीय संस्थांचे व्याजदर वेगवेगळे असतात. कमी व्याजदर असलेले कर्ज निवडल्यास एकूण परतफेडीची रक्कम कमी होऊ शकते.
याशिवाय कर्जावरील प्रोसेसिंग फी, विलंब शुल्क, प्री-पेमेंट शुल्क आणि इतर अटी काळजीपूर्वक वाचाव्यात. अनेकजण फक्त EMI पाहून कर्ज घेतात, पण अतिरिक्त शुल्कामुळे नंतर खर्च वाढू शकतो.
कर्ज मंजुरीमध्ये CIBIL Score महत्त्वाची भूमिका बजावतो. चांगला CIBIL Score असल्यास कर्ज मंजूर होण्याची शक्यता वाढते आणि कमी व्याजदराचाही लाभ मिळू शकतो. त्यामुळे वेळेवर EMI आणि क्रेडिट कार्डची बिले भरून CIBIL Score चांगला ठेवणे गरजेचे आहे.
तसेच, कर्जाचा EMI आपल्या मासिक उत्पन्नाच्या मर्यादेत असावा. आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, एकूण EMI हा मासिक उत्पन्नाच्या 40 ते 50 टक्क्यांपेक्षा जास्त नसावा. त्यामुळे इतर आवश्यक खर्च आणि बचतीवर परिणाम होत नाही.
ऑनलाइन कर्जासाठी अर्ज करताना फक्त विश्वासार्ह बँक किंवा अधिकृत वित्तीय संस्थेचीच निवड करा. अनोळखी अॅप किंवा वेबसाइटवर वैयक्तिक माहिती शेअर करणे टाळा.